Omgaan met verlies en rouw

Gepubliceerd op 5 september 2019 20:16

‘Rouw is liefde die zijn adres is kwijtgeraakt’.
Ons leven speelt zich af tussen welkom en afscheid. Naast vreugde en succes is er ook altijd sprake van teleurstelling, verlies en verdriet.

Bij ‘rouwen’ wordt vaak alleen maar gedacht aan emoties in de periode na het overlijden van een naaste. Maar er zijn veel meer gebeurtenissen die gevoelens van rouw kunnen oproepen.


1             Verlies van identiteit

Wanneer een belangrijke rol in je leven wegvalt, verlies je een stukje identiteit. Je rouwt dan om jezelf. Denk bijvoorbeeld aan het verlies van je baan, of verbreken van je relatie.


2             Verlies van veiligheid

Over het algemeen vertrouwen we op een bepaalde mate van veiligheid in ons bestaan. Je voelt je veilig in je eigen huis, op je werkplek, in je eigen dorp of stad of in je relatie. Wanneer je je plotseling fysiek, emotioneel of mentaal niet meer veilig voelt – bijvoorbeeld door een inbraak of mishandeling, of omdat je partner je bedrogen heeft – kan dat ervoor zorgen dat je hele wereld onveilig aanvoelt. Dat maakt je extreem waakzaam, zelfs als er geen gevaar meer dreigt. Er is dan rouw om het verlies van (basis) veiligheid.


3             Verlies van autonomie

Wanneer je door ouderdom of ziekte (steeds) minder zelfstandig dingen kan ondernemen, word je afhankelijk van de hulp van anderen. Dingen die altijd zo vanzelfsprekend waren – bv.  jezelf douchen en aan- of uitkleden, boodschappen doen – kun je niet meer goed zelf. Hier spreken we van rouw om het verlies van zelfredzaamheid.

4             Verlies van dromen of verwachtingen

Als een kinderwens niet uitkomt, als je jarenlang hard gestudeerd hebt en maar geen baan kunt vinden of als je carrière niet is wat je ervan verwacht had, moet je je beeld van de toekomst flink bijstellen. Het leven kan er behoorlijk anders uitzien dan je verwachtingen en het is niet altijd eerlijk. Gevoelens van rouw om het verlies van je dromen? Dan wordt dat vaak nog versterkt door gevoelens van mislukking en door jezelf steeds te vergelijken met andere mensen – bij wie dezelfde dromen wél uitkomen.

Een secure base kan helpen om het verlies te doorstaan. Het geeft ruimte om de rouwverwerking aan te gaan. Een secure base kan je een veilig gevoel geven waardoor je emoties er kunnen en mogen zijn. Wat is een secure base?
Secure base: Een persoon die, of een plaats, doel of object dat een gevoel van bescherming, veiligheid en zorg verschaft. Het is tegelijkertijd een bron van inspiratie en energie zodat we op onderzoek kunnen gaan, uitdagingen kunnen aannemen en risico’s durven nemen.

De manier waarop wij met verlieservaringen omgaan, is grotendeels bepaald in onze vroege kindertijd, dat samenhangt met hechting aan een secure base. Door de ervaringen die wij als jonge kinderen opdeden wanneer we uitreikten naar ouders/ verzorgers (vaak de eerste secure base in ons leven) - bij bv. verdriet, honger, pijn of aandacht – hebben wij elk een ‘werkmodel’ ontwikkeld die actief wordt op momenten dat het spannend wordt. Het gehecht zijn heeft een doel. Het geeft een basis van veiligheid en vertrouwen bij het kind. Hechting gaat over uitreiken. Dit heeft invloed op onze verdere ontwikkeling. Hoe staan we in het leven, hoe gaan we relaties aan en hoe gaan we om met verandering en verlies?

Om deze thema’s te onderzoeken, is er een transitiecirkel ontwikkeld die tijdens het coachen met inzet van paarden doorlopen kan worden. De thema’s die aan bod komen zijn:
Contact maken, hechten, intimiteit delen, afscheid nemen/ verliezen, rouwen en betekenis geven.

Verlies verwerk je niet, je overleeft het en je verweeft het in je leven. Want elk verlies roept veranderingen op, altijd!

 

In de zomer van 2019 heb ik deze workshop dag gedaan omtrent het onderwerp ‘verlies en rouw’ bij trainer Angela Piette van Unalome.


«   »